Gratis zonnecrèmedispensers in de openbare ruimte moeten UV-bescherming beschikbaar maken op plekken waar mensen die vaak vergeten: tijdens het sporten en onderweg in de stad.

In Tirol hoort buiten zijn bij het dagelijks leven. ’s Ochtends met de fiets naar het werk, ’s middags een rondje langs de Inn, in het weekend de bergen in of met het gezin naar het meer. Weinig regio’s combineren stadsleven en outdoorcultuur zo vanzelfsprekend als Tirol. Tegelijkertijd wordt juist daar een gezondheidsrisico vaak onderschat: UV-straling.

Daarom zetten de deelstaat Tirol, de stad Innsbruck en de Alpenzoo vanaf dit seizoen in op een eenvoudige en zichtbare oplossing in de openbare ruimte: gratis, contactloze zonnecrèmedispensers. De op zonne-energie werkende stations maken zonbescherming laagdrempelig beschikbaar en tonen op geïntegreerde displays daarnaast de temperatuur en UV-index.

Het idee hierachter is bewust eenvoudig: zonbescherming moet niet pas een onderwerp worden wanneer de huid al verbrand is, maar beschikbaar zijn op plekken waar mensen toch al komen. Net als drinkfonteinen, fietsenstallingen of openbare sportfaciliteiten worden zonnecrèmedispensers daarmee onderdeel van moderne outdoor-infrastructuur.

Zonbescherming tijdens het sporten vaak vergeten

Juist tijdens het sporten wordt UV-straling vaak onderschat. Mensen zijn in beweging, zweten en de rijwind zorgt voor verkoeling, waardoor pas later merkbaar wordt hoeveel zon de huid daadwerkelijk heeft gekregen. Ook op milde of licht bewolkte dagen kan UV-straling de huid belasten. Daarnaast kunnen zweet, een helm, hoofdband, rugzak of kleding zonnecrème van de huid verwijderen. Wie langere tijd buiten actief is, doet er daarom goed aan zich niet alleen vóór vertrek in te smeren, maar ook regelmatig opnieuw.

Zonbescherming is meer dan een zomerse gewoonte. Naast regelmatige huidcontroles behoort het tot de belangrijkste maatregelen om huidschade en huidkanker te voorkomen. Vooral oren, nek, lippen, haarlijn, handruggen en schouders worden vaak vergeten, terwijl juist die plekken tijdens hardlopen en fietsen veel zon krijgen. Zonbescherming is daarom geen beautykwestie, maar onderdeel van de sportuitrusting.

“UV-straling vormt een aanzienlijke en vaak onderschatte belasting voor de huid. Juist in de bergen is de UV-belasting bijzonder hoog. Zweet maakt de huid gevoeliger voor UV-straling, terwijl intensieve lichamelijke activiteit het immuunsysteem tijdelijk kan verzwakken. Beide factoren verhogen het risico op huidschade. Zonbescherming zou daarom net zo vanzelfsprekend onderdeel van de uitrusting moeten zijn als een drinkfles of hardloopschoenen. Daarnaast zouden regelmatige zelfcontroles van de huid net zo goed bij de routine moeten horen als de training zelf”, legt dr. Marina Wanner uit, arts-assistent aan de Universiteitskliniek voor Dermatologie, Venereologie en Allergologie in Innsbruck.

UV-bescherming in het dagelijks leven eenvoudiger maken

Passend bij het outdoorseizoen zijn op de Marktplatz Innsbruck, het Eduard-Wallnöfer-Platz en in de Alpenzoo gratis, contactloze zonnecrèmedispensers geplaatst. Technisch partner van het initiatief is sundo. Het Belgische bedrijf ontwikkelt en beheert zonnecrèmedispensers voor openbare ruimtes en is inmiddels actief op meer dan 1.000 locaties in acht Europese landen, met als doel UV-bescherming eenvoudiger onderdeel van het dagelijks leven te maken.

Zonbescherming draait echter niet alleen om beschikbaarheid, maar ook om bewustwording. Daarom werkt sundo samen met de Oostenrijkse vereniging Spot the Dot. Het doel van de samenwerking is om gratis toegang tot zonnecrème te combineren met bewustwording rondom UV-risico’s, huidkankerpreventie en regelmatige huidcontroles.

“Ik weet hoe makkelijk het is om de kracht van de zon en het risico op zonnebrand te onderschatten. Daarbij kan al één enkele zonnebrand het latere risico op een melanoom bijna verdubbelen. Uit eigen ervaring weet ik hoeveel impact een melanoomdiagnose op je leven heeft. Daarom is het nu mijn missie om anderen aan te moedigen: bescherm je huid, let op veranderingen en laat je regelmatig controleren. Preventie en vroege opsporing kunnen een enorm verschil maken. Dat een regio als Tirol deze boodschap nu zichtbaar onderdeel maakt van het dagelijks leven, is echt fantastisch”, benadrukt Marije Kruis, oprichter van de internationale patiëntenorganisatie Spot the Dot en voormalig melanoompatiënt.