Geschreven door Marije Kruis, oprichter van Spot the Dot voor Vampire Surf Club
Vertaald door AI. Lees het originele artikel “A Surfer’s Guide to Skin Cancer Checks” in het Engels op de website van Vampire Surf Club:
https://vampiresurfclub.com/blogs/news/spot-the-dot-a-surfer-s-guide-to-skin-cancer-checks

Download hier gratis de ABCDE Surfers Guide 

Mijn surfzomer die er nooit van is gekomen

Ik was net 30 geworden en had een zomer gepland bij de surfschool van een vriend in Portugal. Het leek me tijd om écht te leren surfen. Alleen… het is er nooit van gekomen. Een paar weken voor vertrek zat ik met een vriend koffie te drinken buiten. We zaten dicht bij elkaar toen hij een klein, donker stipje op mijn onderbeen zag dat er niet helemaal oké uitzag. Hij drong erop aan dat ik het liet checken. Ik had eigenlijk nooit nagedacht over huidchecks en die moedervlek zelf niet eens opgemerkt. Toch luisterde ik naar hem.

Dat kleine plekje bleek een vergevorderd melanoom te zijn. In plaats van een surf zomer, volgden meerdere operaties en een jaar lang behandelingen. De prognose was destijds niet goed. Gelukkig ben ik er nog om dit verhaal te vertellen.

In die periode hoorde ik steeds dezelfde misverstanden:
“Je kunt toch niet doodgaan aan huidkanker?”
“Alleen mensen met een lichte huid krijgen huidkanker.”
“Je bent veel te jong voor melanoom.”

Het viel me op hoe weinig mensen weten hoe huidkanker eruitziet, wie het kan krijgen en hoe serieus het is. Huidkanker discrimineert niet. Iedereen kan het krijgen, ongeacht leeftijd, gender of huidskleur. Het is niet alleen iets voor mensen met een lichte huid, zoals ik. Bob Marley overleed bijvoorbeeld aan een vorm van huidkanker. Hoewel mensen met een lichte huid een hoger risico hebben, krijgen mensen met een donkere huid de diagnose vaak later, waardoor het gevaarlijker wordt. Die kennis-kloof was de reden dat ik Spot the Dot ben gestart.

Check je (surf)vrienden

Helaas ben ik niet de enige die op jonge leeftijd huidkanker kreeg. Wereldwijd stijgen de cijfers en huidkanker is inmiddels de derde meest voorkomende kanker bij jongeren. Preventie is belangrijk en begint bij slim omgaan met de zon. Artsen denken dat mijn melanoom waarschijnlijk is ontstaan door een paar heftige zonnebrand-momenten in mijn jeugd. Ik vertel dit niet om je dag te verpesten, maar wel om je eraan te herinneren hoe belangrijk UV-bescherming is. Ik was zó blij toen ik Vampire Surf Club ontdekte. Ik zocht al jaren naar een hooded rashguard die er cool uitziet én me krachtig laat voelen in het water.

Mijn tip: zoek zonbescherming die bij jou en je lifestyle past. Maar preventie is niet het enige. Spot the Dot draait ook om weten waar je op moet letten. Als mijn vriend dat stipje niet had herkend, was ik waarschijnlijk niet naar de dokter gegaan. Dan was ik hier nu misschien niet geweest. We moeten elkaars rug checken. Letterlijk.

En nu?

Goed nieuws: huidchecks doen geen pijn, zijn super simpel en eerlijk… ze kunnen zelfs best leuk zijn om samen met je lover te doen. Wordt huidkanker vroeg ontdekt, dan is de overlevingskans heel hoog. Maar hoe verder het zich ontwikkelt, hoe lastiger de behandeling wordt. Dus: wat houdt je tegen? Een huidcheck betekent dat je alle plekjes bekijkt: moedervlekken, sproeten, zonnevlekken. Huidkanker kan overal ontstaan, zelfs op plekken waar nooit zon komt. Het is één van de weinige kankers die je vaak met het blote oog kunt zien. Vraag iemand om te helpen bij lastige plekken zoals je rug of hoofdhuid. En vergeet niet je nagellak te verwijderen: huidkanker kan ook onder je nagels zitten.

De ABCDE’s van huidkanker

Zat die moedervlek er nu al? Of is hij groter geworden? Door jezelf grondig te inspecteren kun je beter antwoord geven op dit soort vragen. Dermatologen raden aan je huid regelmatig van top tot teen te checken. Als je niet weet waar je op moet letten, kun je de ABCDE-methode gebruiken.

Asymmetrie
Een moedervlek is symmetrisch als er een denkbeeldige streep doorheen is te trekken, en de beide helften aan weerszijden van die streep elkaars spiegelbeeld zijn. Symmetrie is een teken van goedaardigheid, asymmetrie is suspect voor melanoom.

Border (rand)
Een onregelmatige, grillige rand is suspect voor dysplasie.

Color (kleur)
Twee of meer verschillende kleuren binnen 1 plek is suspect voor dysplasie.

Diameter (doorsnede)
Moedervlekken tot 6 mm zijn meestal onschuldig, een moedervlek groter dan 6 mm in doorsnee is een reden om op te letten. De grootte alleen is echter niet genoeg om op te varen. Een moedervlek die alleen groter is geworden zonder één van de veranderingen genoemd onder A,B, of C te hebben is meestal onschuldig.

Evolution (evolutie, groei) of Elevation (verheven gedeelten)
Evolutie betekent dat er een verandering optreedt in de moedervlek. Soms wordt Elevation gebruikt als begrip, dit geeft aan dat een (deel van) de moedervlek zich verheft, gaat uitsteken boven de omgeving

📥 Download de gratis ABCDE Surfers Guide voor zelf huidchecken

Speel de Check de Plek game 

Om de ABCDE’s makkelijk te onthouden, ontwikkelde ik een gratis browsergame: Check de Plek Beschikbaar in 8 talen. www.spotthedot.org/game

Spot je dots

Ik hoop dat mijn verhaal je inspireert om elke maand even je huid te checken en je vrienden eraan te herinneren hetzelfde te doen. Bewustwording hoeft niet ingewikkeld te zijn: bescherm je huid tijdens het surfen, deel tips met je surf buddies en vraag elkaar wanneer ze voor het laatst hun dots hebben gespot.

Gepresenteerd door Vampire Surf Club, in samenwerking met Spot the Dot

Vampire Surf Club maakt stijlvolle zonbescherming voor surfers die weten dat bedekken juist een power move is. Elk item is bewust ontworpen, getest in de line-up en gemaakt om stijl, performance en duurzaamheid perfect in balans te houden. Vampires don’t sunbathe, but we do surf. www.vampiresurfclub.com
Instagram: @ vampiresurfclub

De ABCDE guide is medisch gecheckt door dr. Amanda Zbyszewski, dermatoloog (Wenen, Oostenrijk). Meer info: www.dermaz.com